Lezen – waarom is dat belangrijk?

In de praktijk kom ik steeds vaker kinderen tegen die niet graag lezen. Ze zien en ervaren de meerwaarde er (nog) niet van. Als ouder of leerkracht van hoogbegaafde kinderen kan het een uitdaging zijn om deze kinderen aan het lezen te krijgen. Toch is en blijft lezen ontzettend belangrijk (en leuk)! In ditartikel leg ik uit waarom.

 

Gezondheid

Lezen is belangrijk voorde gezondheid van kinderen. Lezen en voorgelezen worden uit boeken, het horen van verhalen en zingen zijn goed voor de ontwikkeling en het zelfvertrouwen vaneen kind. Daarnaast draagt het bij aan de band tussen ouder(s) en kind. Ik kan me nog altijd herinneren hoe mijn vader ons ’s avonds een verhaaltje voorlas uit een van de vele sprookjesboeken. Een herinnering die ik mijn kinderen ookgun voor later.

Daarnaast prikkelt lezende fantasie, draagt het bij aan het ontwikkelen van empathisch vermogen endaagt kinderen uit om verder te denken en te kijken dan wat ze al kennen en weten.

 

Ontwikkelen van geletterdheid & fantasie

De uitgeverij Lemniscaat heeft de missie om alle kinderen in Nederland en Vlaanderen op te laten groeien tussen de mooiste kinderboeken. Wanneer dit gerealiseerd kan worden, betekent dat vele kinderen – doordat ze voorgelezen worden en uiteindelijk zelf gaan lezen – een jeugd krijgen waarin hun fantasie wordt geprikkeld.

De ontwikkeling van def antasie is enorm belangrijk voor de ontwikkeling van een kind. Sterker nog, de fantasie is een van de vele bouwstenen van de ontwikkeling. Fantasie is essentieel voor kinderen om vaardigheden te ontwikkelen die hen helpt om te functioneren als mens. De fantasie stelt kinderen namelijk in staat om zich dingen voor te stellen, te bedenken hoe iets kan zijn voor jezelf en voor een ander. In de fantasie wordt hierop geanticipeerd, wordt er geoefend met reacties en daardoor oefent een kind met gedrag dat hij later in echte situaties kan gebruiken.

 

Zelfs als volwassenengebruiken we onze fantasie. Wanneer we ons voorbereiden op een presentatie, een sollicitatiegesprek of iets anders dat we spannend vinden proberen we ons voor te stellen hoe dit zal gaan, we bedenken wat we kunnen zeggen en hoe we op bepaalde vragen kunnen reageren. We gebruiken onze fantasie en hierdoor vergroten we het vertrouwen in onszelf wanneer de presentatie of het gesprek plaatsvindt.

 

Lezen om mee te kunnen doen in de maatschappij

Lezen ontstond door de ontdekking van het schrift. Door deze ontdekking waren mensen in staat om dingen op te tellen, te verzamelen en te vergelijken. De komst van de drukpers maakte het mogelijk om het schrift voor steeds meer mensen toegankelijk te maken. Hierdoor heeft onze samenleving zich steeds verder ontwikkeld tot een geletterde samenleving.

Onze samenleving is zodanig vormgegeven door tekst, dat we er afhankelijk van zijn geworden en niet meer zonder kunnen. Om je op een gedegen manier te kunnen handhaven in de hedendaagse maatschappij heb je leesvaardigheid nodig.

Om met vrienden mee te kunnen doen op Social Media en hun WhatsAppjes te begrijpen moet uw kind ook kunnen lezen. Dit geldt ook voor deelname aan het verkeer. Om te weten hoe iemand ergens moet komen, moeten verkeersborden met plaatsnamen gelezen kunnen worden.

Maar niet alleen voor het sociale contact en de zelfredzaamheid is het van belang om te kunnen lezen. Ook om een opleiding te kunnen volgen is lezen van groot belang. Om tot een opleiding toegelaten te worden is het doorgaans nodig om eindexamen te doen. Een eindexamen bestaat uit toetsen voor meerdere vakken. Voor elk vak wordt er van uw kind verwacht dat hij of zij de vragen kan lezen, begrijpt en deze weet te beantwoorden.

Ook hier steekt dus het belang van kunnen lezen zijn kop weer op. Voldoende leesvaardigheid is (een deel van) de sleutel tot het mee kunnen draaien in onze geletterde maatschappij.

 

Lezen om te leren

Om te kunnen leren is het dus belangrijk om te kunnen lezen. Als een kind goed kan lezen,informatieve teksten begrijpt, is een kind in staat om kennis op te doen en zichzelf ontwikkelen.

Het lezen en begrijpen van informatieve teksten noemen we doorgaans begrijpend lezen. Begrijpend lezen is een denkproces, waarbij meerdere vaardigheden en soorten kennis worden aangesproken. Zo wordt er een beroep gedaan op de woordenschat die al aanwezig is en wordt deze gelijktijdig vergroot. Daarnaast helpt het – op een juiste* – uitvoeren van opdrachten ook bij het kunnen maken van onderscheid tussen hoofd- en bijzaken. Door hier op jonge leeftijd al aandacht aan te besteden, kan een kind gaandeweg zijn vaardigheden op dit gebied ontwikkelen. Goed kunnen lezen en begrijpen maakt het daarnaast ook makkelijker om informatie bij andere vakken te begrijpen.

Lezen tijdens de Coronacrisis

Wanneer er op dit moment thuis wordt gestopt met lezen, of minder gelezen wordt dan op school, zal deontwikkeling van de leesvaardigheid van uw kind stagneren en mogelijk zelfs iets afnemen.

Om goed te leren lezen is het belangrijk te blijven lezen, ook nu of misschien wel juist nu de meeste kinderen thuis hun onderwijs volgen. Dagelijks vijftien tot twintig lezen zorgt ervoor dat kinderen hun leesvaardigheid op peil houden en waarschijnlijk zelfs blijven ontwikkelen.

Lezen draagt immers ook bij aan het vergroten van de woordenschat, het verbeteren van de spellingsvaardigheid, het begrijpend kunnen lezen en het schrijven (van verhalen). Deze vaardigheden hebben ook aandacht nodig, nu kinderen vanuit huis hun onderwijs volgen.

Ontwikkeling van andere vaardigheden

Wanneer een kind met enig regelmaat een boek leest, ontwikkelt het ook andere vaardigheden die van belang zijn. Ze leren dingen onthouden, de hersenen worden aangesproken op hun uithoudingsvermogen. Wat weer bijdraagt aan het ontwikkelen van het concentratievermogen en het doorzettingsvermogen wanneer dingen meer inspanning kosten. Een win-win situatie dus.

 

Tips

Tot slot een aantal tips om het lezen van kinderen te stimuleren:

1. Vraag uit en ontdek waar de interesse van uw kind ligt. Zoek boeken die daarbij aansluiten.

2. Lees samen met uw kind.  Lees een bladzijde voor of laat u door uw kind voorlezen. Wees complimenteus. Het is niet erg als uw kindfouten maakt. Laat hem of haar de zin nogmaals lezen of lees de voorgelezen zin zelf op neutrale toon voor en verbeter indirect de fout die uw kind maakte.

3. Stimuleer uw kind om te vertellen over het verhaal of het boek dat hij aan het lezen is.

4. Geef het goede voorbeeld; ga zelf ook met een boek of een tijdschrift op de bank zitten,vertel over het verhaal of het artikel dat u aan het lezen bent en laat op deze manier zien dat lezen leuk is.

5. Oefen begrijpend lezen door samen recepten uit te zoeken, boodschappen te doen en de recepten vervolgens te maken. Op deze manier oefent u ook gelijk met verschillende rekenonderdelen, zoals het metrieke stelsel en geld.

 

*Informatie en tips over goed leren begrijpend lezen volgen in een later artikel.

 

Bronnen:

https://www.allesisgezondheid.nl/knowledgebase/gezond-gesprek-met-jean-christophe-boele-van-hensbroek-samen-dromen-realiseren/ 

https://www.debibliotheekopschool.nl/waarom/Waarom.html

http://www.michellehoutman.nl/informatieftheorie/het-belang-van-fantasie-voor-kinderen/

https://www.nationaleonderwijsgids.nl/columns/pascal-cuijpers/53120-het-belang-van-leren-lezen.html

 

 

 

 

April 29, 2020